Қаражал қалалық мәслихатының сегізінші шақырылымының кезекті XLV сессиясы өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей ықпал ететін өзекті мәселелерді кеңінен қамтып, мазмұны терең, талдауы жанжақты болған маңызды жиын ретінде өтті.
Қала басшылығының, депутаттар корпусының, қоғамдық кеңес мүшелерінің, сондай-ақ, бөлім және мекеме басшыларының қатысуымен өткен бұл сессияда өңірдің бүгінгі даму бағыттары мен болашақтағы басымдықтары айқындалып, нақты міндеттер белгіленді. Сессия барысында ұйымдастырушылық сипаттағы бірқатар мәселелер қаралғанымен, негізгі назар үш маңызды бағытқа — бюджет орындалуы, денсаулық сақтау жүйесінің жай-күйі және білім беру саласының даму деңгейіне аударылды.
2025 жылғы қала бюджетінің және Жәйрем мен Шалғы кенттері бюджеттерінің орындалуы туралы ұсынылған есептер сессияның өзекті бөлігі болды. Қала әкімінің орынбасары Аманқазы Наукенов пен Жәйрем кентінің әкімі Қайрат Жансағымов берген мәліметтерге сәйкес, есепті кезеңде қала экономикасында жалпы оң серпін қалыптасқан.
Өнеркәсіп өндірісінің көлемінің өсуі, инвестициялық жобалардың жүзеге асырылуы, құрылыс саласының қарқын алуы бюджеттік кірістердің ұлғаюына тікелей әсер еткен. Әсіресе, салықтық түсімдердің артуы өңірдегі экономикалық белсенділіктің нығайғанын көрсетеді. Бұл – кәсіпкерлік қызметтің дамуы мен өндірістік әлеуеттің кеңеюінің айғағы.
Бюджет қаражатының жұмсалуы да әлеуметтік бағыттылығымен ерекшеленді. Қаржының басым бөлігі тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, инфрақұрылымды дамыту, көлік жүйесін жетілдіру секілді халықтың күнделікті тұрмысымен тығыз байланысты салаларға бағытталған.
Елді мекендердегі жолдарды жөндеу, абаттандыру жұмыстарын жүргізу, инженерлік желілерді жаңғырту бағытындағы жобалар тұрғындардың өмір сапасын арттыруға оң ықпал етуде. Сонымен бірге, әлеуметтік нысандарды дамытуға, халықтың әл-ауқатын жақсартуға арналған бағдарламалар да тұрақты түрде қаржыландырылған.
Алайда, есептерді талдау барысында бірқатар жүйелі мәселелер де ашық айтылды. Бюджет кірістерінің трансферттер мен қарыз қаражаттарына тәуелділігі жоғары деңгейде сақталуда. Бұл жергілікті бюджеттің дербестігін арттыру қажеттігін көрсетеді. Сонымен қатар, бастапқы жоспарлау сапасының жеткіліксіздігі, жыл ішінде бюджет көрсеткіштерінің бірнеше рет нақтылануы – қаржыны тиімді жоспарлау мәселесін қайта қарауды қажет етеді. Кейбір бюджеттік бағдарламалар бойынша қаражаттың толық игерілмеуі, мемлекеттік сатып алу рәсімдеріндегі кідірістер де тиімділікке кері әсер ететін факторлар ретінде аталып өтті.
Жәйрем және Шалғы кенттерінің бюджеттері де жалпы тұрақты орындалғанымен, олардың кіріс бөлігінде трансферттердің үлесі басым екендігі байқалды. Бұл өз кезегінде кенттердің экономикалық дербестігін арттыру, жергілікті кірістерді көбейту, шағын және орта бизнесті дамыту бағытындағы жұмыстарды күшейту қажеттігін айқындайды. Жалпы алғанда, бюджетке қатысты қаралған мәселелер тек атқарылған жұмысты бағалаумен шектелмей, алдағы уақытта қаржы саясатын жетілдірудің нақты бағыттарын белгілеуге негіз болды.
Сессияда кеңінен талқыланған келесі маңызды мәселе – Қаражал-Жәйрем өңіріндегі денсаулық сақтау саласының жай-күйі болды. Бұл бағыттағы баяндамаларда халыққа көрсетілетін медициналық көмектің қолжетімділігі, сапасы, оның ішінде ана мен бала денсаулығын қорғау мәселелері ерекше назарға алынды. Соңғы кезеңде ана мен бала өлімінің тіркелмеуі медициналық қызметтің тиімді ұйымдастырылғанының маңызды көрсеткіші ретінде аталды. Жүкті әйелдерді ерте медициналық есепке алу, профилактикалық тексерулерді күшейту, патронажды қызметтің жүйелі жұмыс істеуі бұл нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік берген.
Бұдан бөлек, өңірде онкологиялық және туберкулез ауруларын ерте анықтау мақсатында скринингтік бағдарламалар жүргізіліп, тұрғындар арасында аурулардың алдын алу бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жалғасуда. Денсаулық сақтау ұйымдары тарапынан халықтың медициналық қызметке қолжетімділігін арттыруға бағытталған шаралар тұрақты түрде жүзеге асырылуда.
Сонымен қатар, саладағы бірқатар мәселелер де ашық айтылды. Ең өзекті проблемалардың бірі – кадр тапшылығы. Дәрігерлер мен орта буын мамандардың жетіспеушілігі медициналық қызмет сапасына әсер ететіні сөзсіз. Жас мамандарды тарту, оларды әлеуметтік қолдау, тұрғын үймен қамтамасыз ету бағытында жұмыстар жүргізіліп жатқанымен, бұл мәселені түбегейлі шешу үшін қосымша шаралар қажет екені атап өтілді.
Материалдық-техникалық база да жаңғыртуды талап ететін маңызды бағыттың бірі. Медициналық мекемелерді заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізіліп жатқанына қарамастан, кейбір ғимараттардың техникалық жағдайы жөндеу жұмыстарын қажет етеді. Сонымен бірге, денсаулық сақтау жүйесіне цифрлық технологияларды енгізу, электронды қызметтерді дамыту арқылы медициналық қызмет сапасын арттыру бағытындағы жұмыстар жалғасуда.
Білім беру саласының жай-күйі де сессия барысында жан-жақты талқыланды. Қалалық білім бөлімінің басшысы Гүлбану Райсованың есебіне сәйкес, өңірдегі білім беру жүйесі тұрақты жұмыс істеп, негізгі көрсеткіштер бойынша оң нәтижелерге қол жеткізген. Қаладағы білім беру ұйымдары оқушыларды толық қамтып, жалпы орта білім беру деңгейі жоғары көрсеткішке жеткен. Білім сапасы мен үлгерім деңгейі де тұрақты сақталып отыр.
Педагогтердің кәсіби деңгейін арттыру бағытында атқарылып жатқан жұмыстар өз нәтижесін беруде. Әдістемелік іс-шаралар, тәжірибе алмасу алаңдары, түрлі жобалар мен байқаулар мұғалімдердің шеберлігін шыңдауға ықпал етуде. Оқушылардың облыстық және республикалық деңгейдегі жарыстардағы жетістіктері де білім сапасының көрсеткіші ретінде бағаланды.
Сонымен қатар, әлеуметтік қолдау шаралары аясында аз қамтылған және көпбалалы отбасылардан шыққан балаларға материалдық көмек көрсету, тегін ыстық тамақпен қамту, жазғы демалысты ұйымдастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде іске асырылуда. Оқушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спорт пен шығармашылық үйірмелеріне тарту, құқық бұзушылықтың алдын алу шаралары да оң нәтиже беріп отыр.
Дегенмен, білім беру саласында да шешімін күткен мәселелер бар. Ең бастысы – педагог кадрлардың жетіспеушілігі. Бірқатар пәндер бойынша мамандар тапшылығы білім беру сапасына әсер ететін маңызды фактор ретінде қарастырылды. Сонымен қатар, білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын одан әрі нығайту, инфрақұрылымды дамыту бағытындағы жұмыстарды жалғастыру қажеттілігі атап өтілді.
Жалпы алғанда, кезекті XLV сессия өңірдің дамуындағы ең маңызды үш саланы қамтып, жан-жақты сараптау жүргізілген, мазмұнды әрі нәтижелі жиын болды. Қаржы, денсаулық сақтау және білім беру салаларының жай-күйі талданып, нақты проблемалар айқындалды. Депутаттар мен қоғамдық кеңес мүшелері тарапынан қойылған сұрақтар мен ұсыныстар мәселелердің тереңірек қаралуына мүмкіндік берді. Сессия барысында қабылданған шешімдер өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз етуге, халықтың әл-ауқатын арттыруға және өмір сапасын жақсартуға бағытталған маңызды қадамдардың негізіне айналмақ.
Гауһар НАУРЫЗБАЕВА.