Мәдениет – ұлттың соққан жүрегі, халықтың ішкі болмысы мен рухани келбетінің айнасы. Осы киелі саланың отын сөндірмей, өнердің алауын маздатып, ұлттық құндылықтардың алтын арқауын келер ұрпаққа аманат етіп келе жатқан жандар – елдің шынайы зиялылары. Қаражал өңірінің мәдени шежіресін парақтасақ, әрбір парақтан Айман Оспанбекованың өшпес қолтаңбасын көреміз. Жақында ғана ақылман ана, абыройлы ардагер Айман Нұрғалиқызы пайғамбар жасынан асып, мерейлі 85 жасқа толды.
Бұл – тек бір әулеттің ғана емес, тұтас Қаражал жұртшылығының үлкен мерекесі. Сегіз белесті артқа тастаған аяулы жан бір ғана қара шаңырақта, бір ғана ұжымда 43 жыл бойы табан аудармай қызмет етіп, кітапхананың тыныштығынан басталған жолын қара орман халқының қошеметіне бөленген директорлық биікке дейін жеткізген бірегей тұлға. Оның есімі Қаражал аспанында өнер болып қалықтап, руханият болып тамыр жайған қастерлі есімге айналды.
Айман Нұрғалиқызы 1941 жылдың 14 наурызында Павлодар облысының Кеңес ауылында дүние есігін ашты. Оның балалық шағы соғыстың сұрапыл жылдарымен, ел басына түскен ауыр сынақтармен тұспа-тұс келсе де, ол қиындыққа мойымай, білімнің биік шыңын бағындыруға ұмтылды. 1960 жылы сол кездегі білімнің қара шаңырағы – Қазақ мемлекеттік университетінің тарих факультетіне түсуі оның парасат-пайымының тереңдігін, өткен мен бүгінді сабақтастыра білетін тарихи танымын айқындап берді. Университет қабырғасында алған іргелі білімі мен тағылымы оның болашақта мәдениет саласының сарабдал саясаткері болуына берік іргетас қалады. Тағдырдың жазуымен 1966 жылы Сарыарқаның сағымды даласындағы Қаражал қаласына қоныс аударуы – бұл шаһардың мәдени өміріне құйылған нұрлы шуақ іспеттес еді.
1969 жылы Атасу кен басқармасының Мәдениет үйіне кітапхана меңгерушісі болып қабылданған сәттен бастап, оның өмірі өнердің киелі ағысына қосылды. Ол жұмысқа деген ерекше ынтасымен, шығармашылыққа толы ізденімпаздығымен бірден көзге түсті. Кітапхананың рухани тыныштығынан басталған қадам көп ұзамай балалар секторының тізгінін ұстауға, кейіннен өнер ордасының көркемдік жетекшісі болуға ұласты. Бұл кезеңдерде Айман Нұрғалиқызы тек басқарушы емес, нағыз режиссер, сезімтал сценарист және талғамы биік эстетик ретінде қалыптасты. 1991 жылы ол Мәдениет үйінің тізгінін ұстады. 20 жыл бойы директорлық қызметті абыроймен атқара отырып, ол тек ғимараттың бүтіндігін ғана емес, халықтың өнерге деген сенімін сақтап қалды.
Оның кәсіби шеберлігі мен парасатты басқару стилі мәдениет саласындағы көптеген жас мамандар үшін нағыз өмірлік мектепке айналды. Сахнаның киесін сезінген тұлға ретінде ол әрбір қойылымның көркемдік деңгейі мен идеялық мазмұнына зор талғампаздықпен қарады. Айман Нұрғалиқызы тек мерекелік шараларды ұйымдастырумен шектелмей, халықтың рухани жаңғыруы мен ұлттық сананың серпілуіне де өлшеусіз үлес қосты. Тіпті, ең күрделі кезеңдерде де ол өнердің туын жықпай, қала тұрғындарының мәдени демалысын жоғары деңгейде қамтамасыз ете білді. Оның бойындағы қазақы тектілік пен еңбекқорлық қасиеттер ұжым ішіндегі береке мен бірліктің берік кепілі болды. Өнер ордасын басқарған жылдары ол әрбір талантты дер кезінде байқап, олардың үлкен сахнада жарқырап көрінуіне барынша жағдай жасады.
Қаражалдың мәдени өміріндегі әрбір елеулі жетістік пен толағай табыстың астарында осы бір қайраткер жанның қажырлы еңбегі мен ұйқысыз түндері жатыр. Ол мәдениетті жай ғана қызмет емес, ұлттың ертеңін қалыптастыратын қасиетті миссия ретінде қабылдап, соған жан-тәнімен берілді. Өзінің бай тәжірибесі мен білімін кейінгі толқынға мұра етіп қалдырған Айман Нұрғалиқызының есімі бүгінде құрмет пен ілтипаттың ең биік сатысында тұр. Осындай асыл ана, білікті басшы және адал еңбек адамының өмір жолы – мемлекетіміздің мәдени әлеуетін көтеруге ұмтылған әрбір азамат үшін таптырмас темірқазық.
Айман Нұрғалиқызының шығармашылық зертханасынан шыққан әрбір жоба – халықтың жүрегіне жол тартқан асыл мұра. «Қызғалдақ-көктем» байқауы арқылы талай жас өнерпаздың қанатын қатайтса, «Мәдениет халық университеті» арқылы жұмысшы қауым мен зиялы қауымның эстетикалық талғамын биіктетті. Төрт факультеттен тұратын бұл бірегей оқу ордасында хор факультетін басқарып, өнердің құдіретін паш етті. Ұлтаралық татулықтың дәнекері болып, кәрістің «Чебига» бірлестігі мен армянның «Аястан» би ұжымының құрылуына мұрындық болуы – оның кеңпейіл болмысының көрінісі еді. Сондай-ақ, «Қаражал – тағдырым менің» атты ретро-фестивальдері мен «Екі жұлдыз» секілді мега-жобалары шаһар өміріне жаңа серпін берді. Оның ұйымдастырушылық қабілеті мен режиссерлік көрегендігінің арқасында өткізілген мыңдаған іс-шаралар халықтың жадында өшпес із қалдырып, оны «мәдениет майталманы» деген атаққа лайық етті.
Еңбектің наны тәтті, абыройы биік. 43 жылдық қажырлы еңбегі мемлекет тарапынан «Еңбек ардагері» медалімен, көптеген Құрмет грамоталарымен айшықталды. Бірақ, ол үшін ең биік марапат – халықтың ықыласы мен шәкірттерінің алғысы. Өмірдің мәнін еңбектен ғана емес, отбасының берекесінен де тапқан ол – жары Жанат Оспанбековпен бірге саналы ұрпақ тәрбиелеп, бүгінде төрт баланың аяулы анасы, он бір немере, екі шөберенің мейірімді әжесі, әулеттің алтын діңгегі болып отыр.
Айман Нұрғалиқызының ғұмыры – адал еңбектің, өнерге деген шексіз махаббаттың және туған жерге деген перзенттік сүйіспеншіліктің жарқын дастаны. Оның салған соқпағы мен жаққан шырағы кейінгі толқын үшін мәңгілік бағдаршам, сарқылмас рухани қазына болып қала бермек. Мәдениеттің мерейін үстем еткен осындай тұлғалар барда, ұлт руханиятының көші ешқашан тоқырамайды.